คําราชาศัพท์

 สาระน่ารู้  ไม่ให้ใส่ความเห็น
มิ.ย. 192013
 

คําราชาศัพท์,คําราชาศัพท์หมวดร่างกาย,คําราชาศัพท์หมวดอาหาร,คําราชาศัพท์หมวดเครื่องแต่งกาย,ค้นหาคําราชาศัพท์,คําราชาศัพท์หมวดเครื่องประดับ,ความหมายคําราชาศัพท์,คําราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้,คําราชาศัพท์หมวดเครือญาติ,แบบฝึกหัดคําราชาศัพท์,คําราชาศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์,หาคําราชาศัพท์,คําราชาศัพท์ที่ใช้กับพระมหากษัตริย์,คําราชาศัพท์สําหรับพระมหากษัตริย์,แปลคําราชาศัพท์, คำราชาศัพท์หมวดคำนาม,การใช้คําราชาศัพท์,คําราชาศัพท์หมวดของใช้,คําราชาศัพท์สําหรับพระภิกษุ,คําราชาศัพท์สําหรับพระสงฆ์,คําราชาศัพท์เกี่ยวกับพระสงฆ์,คําราชาศัพท์ สรรพนาม,คําราชาศัพท์ภาษาไทย,คําราชาศัพท์หมวดคำนาม,คําราชาศัพท์หมวดต่างๆ,คําราชาศัพท์หมายถึง

คําราชาศัพท์

เพื่อนๆค่ะ วันนี้เราเอาความรู้มาฝากกันนะค่ะ เป็นเรื่องคําราชาศัพท์หมวดหมู่ต่างๆมากมายที่เพื่อนๆอยากรู้กัน หรือศึกษาไว้เป็นความรู้กันนะค่ะ เราไปดูกันเลยดีกว่าค่ะ…

คําราชาศัพท์หมวดสรรพนาม

คําราชาศัพท์หมวดสรรพนาม ใช้แทน ใช้กับ
ฝ่าพระบาท แทนชื่อที่พูดด้วย เจ้านายชั้นสูง
พระคุณเจ้า แทนชื่อที่พูดด้วย พระสงฆ์ผู้ทรงสมณศักดิ์
พระเดชพระคุณ แทนชื่อที่พูดด้วย เจ้านาย, หรือพระภิกษุที่นับถือ
 พระคุณท่าน แทนชื่อที่พูดด้วย พระภิกษุสงฆ์ทั่วไป
 ข้าพระพุทธเจ้า แทนชื่อผู้พูด(บุรุษที่ 1) พระมหากษัตริย์
 กระผม, ดิฉัน ผู้ใหญ่, พระสงฆ์
 ใต้ฝ่าละอองธุรีพระบาท แทนชื่อที่พูดด้วย(บุรุษที่ 2) พระมหากษัตริย์
 ใต้ฝ่าละอองพระบาท พระบรมราชินี,พระบรมราชนนี ,พระบรมโอสรสาธิราช ,พระบรมราชกุมารี
 พระองค์ แทนผู้ที่พูดถึง (บุรุษที่ 3 พระราชา, พระพุทธเจ้า, เทพผู้เป็นใหญ่
 ท่าน แทนผู้ที่พูดถึง เจ้านาย, ขุนนางผู้ใหญ่, พระภิกษุ, ผู้ใหญ่ที่นับถือ

 

คําราชาศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์

คําราชาศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์

ความหมาย
อาตมา  คำพูดแทนตัวเอง
มหาบพิตร  พระสงฆ์ใช้เรียกพระเจ้าแผ่นดิน
โยม  คนทั่วไป
ถวาย  ให้,  มอบให้
ประเคน  ยื่นให้ระยะห่างหัตถบาส
จังหัน  อาหารเช้า
ฉัน  กิน
นิมนต์  ขอเชิญพระ (เดิน, นั่ง, เขียนหนังสือ)
กราบอาราธนาธรรม  ขอเชิญพระแสดงธรรม
นมัสการ  ไหว้
ครองจีวร  ห่มจีวร
ผ้าจีวร  ผ้าห่ม
สังฆาฏิ  ผ้าพาดบ่า
 สบง  ผ้านุ่ง
 สรงน้ำ  อาบน้ำ
 ปลงผม  โกนผม
 จำวัด  นอน
 ทำวัตร  สวดมนต์
 ปัจจัย  เงิน
 บรรพชา  บวชเณร
 อุปสมบท  บวชพระ
 อาพาธ  ป่วย
 มรณภาพ  ตาย
 ลาสิกขา  ลาสึก
 กุฏิ  ที่อยู่ของพระ
 กราบลา  ลา
 ขอถวาย  ขอให้
 ขอรับผม  คำรับ   (ผู้ชายใช้)      
 เจ้าค่ะ   คำรับ  (ผู้หญิงใช้กับพระสงฆ์)
 ครองผ้า  แต่งตัว
 ดิลานเภวัส  ยารักษาโรค
 เจริญพร  พระสงฆ์ปฏิสันถารกันฆราวาส
 เจริญพรมายัง  คำขึ้นต้นจดหมาย  (พระสงฆ์ถึงขุนนาง ฆราวาส)
 เจริญพระพุทธมนต์  สวดพระพุทธมนต์
 ฉันภัตตาหาร  กินข้าว
 ขอประทานพระอนุญาต  ขออนุญาต (พระสังฆราช)
 ขอประทานถวาย  ขอให้   (พระสังฆราช)
 อังคาส  เลี้ยงพระ
 สุผ้า  ซักย้อมผ้า
 บิณฑชาต  รับของใส่บาตร
 ปลงอาบัติ  แจ้งความผิดให้ทราบ
 ปลงหนวด  โกนหนวด
 ไปถาน  ไปถ่ายอุจจาระ
 ไทยทาน  ของถวาย
 ลิขิต  จดหมาย
 เผดียงสงฆ์  แจ้งให้พระสงฆ์ทราบ
 เสนาสนะ  ที่นั่ง

 

คําราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้

คําราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ ความหมาย
พระสุพรรณภาชน์ โต๊ะทองคำสำหรับตั้งสำรับคาวหวาน
พระสุพรรณศรี กระโถนเล็ก
พระสุพรรณราช กระโถนใหญ่
พระทวย คันทวยสำหรับรองรับกระโถน หรือรับพระภูษาโยง
บ้วนพระโอษฐ์ กระโถน
โต๊ะเสวย โต๊ะรับประทานอาหาร
ฉลองพระหัตถ์ช้อน ช้อน
ฉลองพระหัตถ์ส้อม ส้อม
ฉลองพระหัตถ์ตะเกียบ ตะเกียบ
ผ้าเช็ดพระหัตถ์ ผ้าเช็ดมือ
ชามชำระพระหัตถ์ ชามล้างมือ
พระมังสี พานรองสังข์ จอกหมาก
พระตะพาบ, พระเต้า (คนโท) คนโทน้ำ
พระมณฑปรัตนกรัณฑ์ ขันน้ำทรงมณฑปพานรอง มีจอกลอย
พระมณฑปพระสุธารส หม้อน้ำดื่ม
พระเต้าทักษิโณทก เต้ากรวดน้ำ
พระสุวรรณภิงคาร หม้อน้ำทำด้วยทองคำรูปคนโท
ชามเครื่องต้น, ถ้วยชามเครื่องต้น ถ้วยชาม
จานเครื่องต้น จาน
มีดคาว, มีดหวาน, มีดผลไม้ มีด
ที่พระสุธารส ชุดเครื่องน้ำร้อน น้ำเย็น
ถาดพระสุธารส ถาดเครื่องน้ำร้อน น้ำเย็น
ถ้วยพระสุธารส ถ้วยน้ำ
ฉลองพระบาท  รองท้า
พระสุวรรณภิงคาร  คนโทน้ำ
ฉลองพระองค์  เสื้อ
เครื่อง  ของเสวย
 พระวิสูตร พระสูตร  ม่าน, มุ้ง
 พระยี่ภู่  ที่นอน
 พระภูษาชุบสรง  ผ้าอาบน้ำ
 พระแสงปืน  ปืน
 ถาดพระสุธารส  ถาดน้ำชา
 พระฉาย  กระจกส่อง
 ฉลองพระหัตถ์ส้อม  ช้อนส้อม
 ซับพระพักตร์  ผ้าเช็ดหน้า
 พระกระยาเสวย( พระมหากษัตริย์ )  ข้าว
 พระกุณฑลพาน  ตุ้มหู
 ฉลองพระหัตถ์  ช้อน
 พระสุธารส  น้ำกิน
 พระจุฑามณี  ปิ่น
 ธารพระกร  ไม้เท้า
 พระทวาร  ประตู
 น้ำจัณฑ์  เหล้า
 รัดพระองค์ , ผ้าชุบสรง , ผ้าสรง พระปั้นเหน่ง  เข็มขัด
 พระแท่นบรรทม  เตียงนอน
 พานพระศรี  หมาก
 พระสุธารสชา  น้ำชา
 ซับพระองค์  ผ้าเช็ดตัว
 พระสนับเพลา พระที่ (ราชวงศ์)  กางเกง
 โต๊ะทรงพระอักษร  โต๊ะเขียนหนังสือ
 โต๊ะข้างพระที่  โต๊ะเล็กข้างเตียงนอน
 พระแท่น  เตียง ที่นั่ง
 พระแท่นบรรทม  เตียงนอน
 พระราชบรรจถรณ์  ที่นอน
 ตั่ง  ที่นั่งไม่มีพนัก
 พระสุจหนี่  ผ้าที่ปูลาดไว้สำหรับประทับ หรือตั้งพระเก้าอี้
 ลาดพระที่  ผ้าปูที่นอน
 พระราชอาสน์, พระเก้าอี้   ที่สำหรับนั่ง  เก้าอี้
 พระโธรน  พระราชอาสน์อย่างฝรั่ง เก้าอี้พนักสูง
 พระที่นั่ง  ที่นั่ง
 พระที่นั่งเจียม  พรมเจียม  พรมขนสัตว์
 พระที่นั่งเก้าอี้, เก้าอี้ประทับ  เก้าอี้นั่ง
 เทียนท้ายพระที่นั่ง, เทียนท้ายที่นั่ง  ที่บูชาอย่างสังเขปใช้คู่กับผ้าทรงกราบ จัดไว้สำหรับตามเสด็จมีเทียน 2 เล่ม ธูป 1 กระถาง ผ้าทรงกราบ และพุ่ม
 เงินท้ายพระที่นั่ง, เงินท้ายที่นั่ง   พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ เป็นเงินที่มหาดเล็ก จะเชิญไปสำหรับทรงใช้สอย
 พระเขนย  หมอนหนุน
 พระเขนยข้าง  หมอนข้าง
 พระเขนยอิง, พระขนน  หมอนอิง
 พระวิสูตร   ม่าน  มุ้ง
 สายสูตร  เชือกหุ้มผ้าขาวสำหรับทรงถือในการหล่อ พระพุทธรูปหรือยกช่อฟ้า เป็นต้น
 พระสูตร  มุ้ง
 พระอู่, พระอังรึง   เปล
 พระแว่นสูรยกานต์  แว่นรวมแสงอาทิตย์ สำหรับจุดไฟ
 พระฉาย  กระจกส่อง
 คันฉ่อง กระจกมีคันถือ แว่นโลหะขัดเงามีด้าม ใช้เป็นกระจกส่องหน้า
 พระสาง  หวี
 พระสางเสนียด  หวีเสนียด
 พระสางวงเดือน  หวีวงเดือน
 เครื่องพระสุคนธ์  เครื่องหอม เช่น น้ำอบ น้ำหอม น้ำปรุง แป้งผัดหน้า แป้งกระแจะ ฯลฯ
 เครื่องพระสำอาง  เครื่องประทินผิว  เครื่องสำอาง
 อ่างสรง   อ่างอาบน้ำ
 ราวผ้าซับพระพักตร์  ราวพาดผ้า
อ่างสรงพระพักตร์, ที่สรงพระพักตร์, ถาดสรงพระพักตร์   อ่างล้างหน้า
 พานพระศรี, พานพระขันหมาก, พานหมากเสวย   พานหมาก
 หีบพระศรี, หีบหมากเสวย  หีบหมาก
 กระเป๋าทรง  กระเป๋าถือ
 พระล่วม  กระเป๋าหมากบุหรี่
 พระศรี  หมาก
 พระโอสถประจุ, พระโอสถปัด  ยาถ่าย, ยาระบาย
 พระโอสถเส้น  ยาเส้นสำหรับสูบ
 พระรัตนกรัณฑ์  ตลับประดับเพชร
 ตลับพระมณฑปเล็ก   ตลับยอดมณฑป
 ฉลองพระเนตร  แว่นตา
 พระพัชนี   พัด
 แคะพระกรรณ  ไม้แคะหู
 แคะพระทนต์  ไม้จิ้มฟัน
 ฉลองพระหัตถ์, ฉลองได, นารายณ์หัตถ์  ไม้เกาหลัง
 พระแสง  ศาสตราวุธ
 พระแสงดาบ  ดาบ
 พระแสงกระบี่   กระบี่
 พระแสงหอก  หอก
 พระแสงง้าว  ง้าว
 พระแสงของ้าว  อาวุธที่มีทั้งขอ และง้าว ใช้เวลาทำสงครามยุทธหัตถี
 พระแสงทวน  ทวน
 พระแสงเขน  เขน
 พระแสงกั่นหยั่น  กั่นหยั่น
 พระแสงกริช   กริช
 พระแสงเกาทัณฑ์  เกาทัณฑ์
 พระแสงดาบคาบค่าย  ดาบมีชื่อดังนั้น
 พระกล้องสลัด  กล้องที่ใส่อาวุธซัด
 พระแสงกระสุน  กระสุน
 พระแสงกรรบิด  มีดโกน
 พระแสงปนาค, พระแสงกรรไกร  กรรไกร
 พระแสงกัสสะ  แหนบถอนหนวด
 ธารพระกร  ไม้เท้า, ไม้วา, ไม้วัด
 พระราชลัญจกร  ตราแผ่นดินสำหรับใช้ประทับ
 พระตรา  ตราส่วนพระองค์ของพระราชวงศ์  ดวงตราเครื่องราชอิสริยาภรณ์
 พระกลด  ร่มด้ามยาว สำหรับประดับพระเกียรติยศ

 

 คําราชาศัพท์หมวดอาหาร

คําราชาศัพท์หมวดอาหาร ความหมาย
ข้าว   พระกระยาเสวย,พระกระยาหาร
เครื่อง ของกิน
เครื่องคาว กับข้าว,ของคาว
เครื่องหวาน ของหวาน
 พระสุธารส น้ำดื่ม
 พระสุธารสชา น้ำชา
น้ำจัณฑ์ สุรา
พระโอสถ ยารักษาโรค
พระโอสถประจุ  ยาถ่าย
พระโอสถมวน บุหรี่
ผักรู้นอน ผักกระเฉด
ผักสามหาว ผักตบ
ผักทอดยอด ผักบุ้ง
ผักไห่ ผักปลาบ
ผักปัปผาสะ ผักปอด
ผักนางริ้น ผักอีริ้น
ฟักเหลือง ฟักทอง
มะเขือเผา มะเขือกะหำแพะ
ถั่วเพาะ ถั่วงอก
ดอกขจร ดอกสลิด
พริกเม็ดเล็ก พริกขี้หนู
มะเขืองาช้าง มะเขือยาว
ปลีกล้วย หัวปลี
ผักไผ่ , ผักไห่ ผักปลาบ
 กล้วยสั้น  กล้วยกุ
 กล้วยกระ , กล้วยเปลือกบาง  กล้วยไข่
 ผลมูลละมั่ง  ลูกตะลิงปลิง
 ผลอุลิด  ลูกแตงโม
 ลูกไม้  ผลไม้
 ผลอัมพวา  ผลมะม่วง

 

คําราชาศัพท์หมวดกริยา

คําราชาศัพท์หมวดกริยา ความหมาย
พระราชปฏิสันถาร  ทักทายปราศรัย
เสด็จประพาส  ไปเที่ยว
พระราชปุจฉา  ถาม
 ถวายบังคม  ไหว้
 ทรงพระสำอาง  ทาเครื่องหอม
 สรงน้ำ  อาบน้ำ
 พระบรมราชวินิจฉัย  ตัดสิน
 ทอดพระเนตร  ดู
 พระราชทาน  ให้
 ต้องพระราชประสงค์  อยากได้
 พระราชหัตถเลขา  เขียนจดหมาย
 ทรงเครื่อง  แต่งตัว
 ทรงพระสรวล  หัวเราะ
 เสวย  รับประทาน
 ประชวร  ป่วย
 โปรด  ชอบ
 บรรทม  นอน
 ประทับ  นั่ง
 เสด็จ  ไป
 ทรงพระครรภ์  มีครรภ์
 ทรงโปรด  ชอบ
 ประชวร  ป่วย
 พระราชหัตถเลขา  เขียนจดหมาย
 เสด็จ  ไป
 สรงน้ำ  อาบน้ำ

 

คําราชาศัพท์หมวดเครือญาติ

คําราชาศัพท์ ความหมาย
พระชนก พระบิดา พ่อ
พระอัยกาพระอัยกี ปู่, ตา
พระปิตุลา ลุง
พระเชษฐา พี่ชาย
พระอนุชา น้องชาย
พระสัสสุระ พ่อสามี, พ่อตา
พระสวามี สามี
พระชนนี,พระมารดา แม่
พระอัยยิกา ย่า, ยาย
พระปิตุจฉา ป้า
พระเชษฐภคินี พี่สาว
พระสุณิสา ลูกสะใภ้
พระเทวัน พี่เขย, น้องเขย
พระชามาดา ลูกเขย
พระราชนัดดา หลานชาย, หลานสาว
พระราชปนัดดา เหลน
 พระภาคิไนย หลาน คือ ลูกของพี่สาวหรือน้องสาว
พระภาติยะ หลาน  คือ  ลูกของพี่ชาย หรือน้องชาย

 

คําราชาศัพท์หมวดร่างกาย

คําราชาศัพท์หมวดร่างกาย ความหมาย
 พระเจ้า  หัว ศีรษะ ของพระมหากษัตริย์
พระเศียร  หัว ศีรษะ
พระสิรัฐิ, พระสีสกฏาหะ   กะโหลกศีรษะ  กะโหลกพระเศียร
เส้นพระเจ้า  เส้นผมของพระมหากษัตริย์
พระเกศา, พระเกศ, พระศก  เส้นผม
 ไรพระเกศ, ไรพระเกศา, ไรพระศก  ไรผม
 ขมวดพระศก, ขมวดพระเกศา  ขมวดผมที่เป็นก้นหอย
 พระโมลี, พระเมาลี จุก หรือมวยผม
 พระจุไร ไรจุก ไรผม
 พระจุฑามาศ มวยผม ท้ายทอย
 พระเวณิ เปียผม  ช้องผม
 พระนลาฏ หน้าผาก
 พระขนง, พระภมู คิ้ว
พระอุณาโลม ขนหว่างคิ้ว
พระเนตร, พระนัยนะ, พระจักษุ ดวงตา
พระเนตรดำ, ดวงพระเนตรดำ  ตาดำ
พระเนตรขาว, ดวงพระเนตรขาว ตาขาว
พระกนีนิกา, พระเนตรดารา แก้วตา
หนังพระเนตร, หลังพระเนตร หนังตา   เปลือกตา  หรือหลังตา
พระโลมจักษุ,  ขนพระเนตร ขนตา
ขอบพระเนตร ขอบตา
ม่านพระเนตร ม่านตา
ต่อมพระเนตร ต่อมน้ำตา  ท่อน้ำตา
พระอัสสุธารา, พระอัสสุชล, น้ำพระเนตร น้ำตา
พระนาสิก,  พระนาสา จมูก
สันพระนาสิก, สันพระนาสา สันจมูก
ช่องพระนาสิก ช่องจมูก
พระโลมนาสิก, ขนพระนาสิก ขนจมูก
พระปราง แก้ม
พระกำโบล, กระพุ้งพระปราง กระพุ้งแก้ม
พระมัสสุ หนวด
พระทาฐิกะ, พระทาฒิกะ  เครา  หนวดที่คาง
พระโอษฐ์ ปาก  ริมฝีปาก
พระตาลุ,  เพดานพระโอษฐ์ เพดานปาก
พระทนต์ ฟัน
พระทันตมังสะ, พระทันตมังสา  เหงือก
ไรพระทนต์ ไรฟัน
พระทาฐะ, พระทาฒะ เขี้ยว
พระกราม  ฟันกราม
พระชิวหา  ลิ้น
ต้นพระชิวหา, มูลพระชิวหา ต้นลิ้น  ลิ้นไก่  โคนลิ้น
พระหนุ คาง
ต้นพระหนุ ขากรรไกร  ขากรรไตร หรือขาตะไกร
พระกรรณ หู   ใบหู
ช่องพระโสต, ช่องพระกรรณ ช่องหู
พระพักตร์ ดวงหน้า
พระศอ  คอ
พระกัณฐมณี ลูกกระเดือก
ลำพระศอ ลำคอ
พระชัตตุ  คอต่อ
พระรากขวัญ ไหปลาร้า
พระอังสา บ่า  ไหล่
พระอังสกุฏ  จะงอยบ่า
พระพาหา,  พระพาหุ  แขน (ตั้งแต่ไหล่ถึงศอก)
พระกร ปลายแขน (ตั้งแต่ข้อศอกถึงข้อมือ)
พระกัประ, พระกโบระ ข้อศอก
พระกัจฉะ รักแร้
พระกัจฉโลมะ ขนรักแร้
พระหัตถ์ มือ
ข้อพระกร, ข้อพระหัตถ์ ข้อมือ
ฝ่าพระหัตถ์ ฝ่ามือ
หลังพระหัตถ์ หลังมือ
พระองคุลี,  นิ้วพระหัตถ์ นิ้วมือ
พระอังคุฐ นิ้วหัวแม่มือ
พระดัชนี นิ้วชี้
พระมัชฌิมา นิ้วกลาง
พระอนามิกา นิ้วนาง
พระกนิษฐา นิ้วก้อย
ข้อนิ้วพระหัตถ์, พระองคุลี ข้อนิ้วมือ
พระมุฐิ    กำพระหัตถ์ กำมือ  กำหมัด   กำปั้น
พระนขา,  พระกรชะ เล็บ
พระอุระ,   พระทรวง อก
พระหทัย, พระกมล หัวใจ
พระถัน,  พระเต้า,  พระปโยธร เต้านม
ยอดพระถัน,  พระจูจุกะ  หัวนม
พระกษิรธารา น้ำนม
พระครรโภทร,  พระคัพโภทร มีครรภ์   มีท้อง
พระอุทร ท้อง
พระนาภี สะดือ   ท้อง
พระสกุล,  พระครรภมล รก  สิ่งที่ติดมากับสายสะดือเด็กในครรภ์
สายพระสกุล สายรก
กล่องพระสกุล  มดลูก
พระกฤษฎี,  บั้นพระองค์,  พระกฏิ สะเอว   เอว
พระปรัศว์ สีข้าง
พระผาสุกะ  ซี่โครง
พระปฤษฏางค์,  พระขนอง หลัง
พระโสณี  ตะโพก
พระที่นั่ง ก้น  ที่นั่งทับ
พระเสโท  เหงื่อ
พระเขฬะ   น้ำลาย
พระโลมา ขน
พระฉวี ผิวหนัง
พระชงฆ์ แข้ง
พระชานุ หัวเข่า
พระฉายา เงา
พระรากขวัญ ไหปลาร้า
พระราศี ผิวหน้า
พระปับผาสะ ปอด

คําราชาศัพท์